सर्वाधिक 521 कॉल हाताळूनही बारामती शहराचा सरासरी प्रतिसाद अवघा 3 मिनिटे 36 सेकंद
बारामती तालुका पोलीस ठाण्याचा प्रतिसाद आणखी वेगवान — सरासरी फक्त 3 मिनिटे 01 सेकंद
मेकिंग महाराष्ट्र – चेतन शिंदे
बारामती, दि. 4 सप्टेंबर 2026 : संकटाच्या क्षणी नागरिकाने 112 हा क्रमांक डायल केला आणि अवघ्या काही मिनिटांत पोलीस मदतीसाठी घटनास्थळी पोहोचले, तर त्या नागरिकासाठी तो केवळ एक फोन कॉल राहत नाही; तो पोलीस यंत्रणेवरील विश्वासाचा अनुभव ठरतो.
असाच विश्वास बारामती उपविभागातील पोलिसांनी आपल्या वेगवान आणि व्यावसायिक कामगिरीतून निर्माण केला आहे.
1 जुलै 2026 ते 31 ऑगस्ट 2026 या दोन महिन्यांच्या कालावधीत बारामती उपविभागातील बारामती शहर, बारामती तालुका, वडगाव निंबाळकर, भिगवण, माळेगाव व सुपा या पोलीस ठाण्यांच्या कार्यक्षेत्रातून डायल 112 वर एकूण 1,005 आपत्कालीन कॉल प्राप्त झाले आणि विशेष म्हणजे सर्व 1,005 कॉलवर म्हणजेच 100 टक्के कार्यवाही करण्यात आली.
ही आकडेवारी केवळ कॉलची संख्या सांगत नाही. प्रत्येक कॉलच्या पाठीमागे मदतीची अपेक्षा असलेला एक नागरिक, एक कुटुंब किंवा एखादी आपत्कालीन परिस्थिती असते. त्या प्रत्येक हाकेला प्रतिसाद देणे आणि शक्य तितक्या कमी वेळेत पोलीस मदत पोहोचविणे, हे बारामती उपविभागाने प्रत्यक्ष कृतीतून दाखवून दिले आहे.
डायल 112 म्हणजे नेमके काय?
112 ही देशव्यापी Emergency Response Support System (ERSS) अंतर्गत एकात्मिक आपत्कालीन सेवा आहे. आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांना पोलीस, अग्निशमन, आरोग्य व इतर आवश्यक आपत्कालीन सेवांशी जोडण्यासाठी ही व्यवस्था विकसित करण्यात आली आहे. भारत सरकारच्या अधिकृत ERSS माहितीनुसार फोनवरून 112 डायल करण्याबरोबरच स्मार्टफोनचे पॉवर बटण सलग तीन वेळा दाबून Panic Call सक्रिय करणे, 112 India App तसेच इतर डिजिटल माध्यमांतूनही SOS पाठविण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
महाराष्ट्रात या आधुनिक आपत्कालीन प्रतिसाद व्यवस्थेची उभारणी राज्य पोलीस दलाच्या वरिष्ठ नेतृत्वाच्या मार्गदर्शनातून करण्यात आली. महाराष्ट्र पोलिसांनी 112 सेवेसाठी स्वतंत्र नियंत्रण व प्रतिसाद यंत्रणा विकसित केली असून राज्य पोलीस दलाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही 112 हा पोलीस आपत्कालीन हेल्पलाइन क्रमांक म्हणून नमूद करण्यात आला आहे.
पोलीस महासंचालक स्तरावरून सातत्याने मिळणारी प्रेरणा, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर, प्रतिसाद वेळ कमी करण्यावर दिला जाणारा भर आणि “संकटातील नागरिकापर्यंत पोलीस शक्य तितक्या लवकर पोहोचले पाहिजेत” ही संकल्पना आता प्रत्यक्ष फिल्डवर परिणामकारक ठरत आहे. त्याचे बारामती उपविभाग हे उत्तम उदाहरण ठरत आहे.
राज्याच्या उद्दिष्टापेक्षाही बारामतीचा प्रतिसाद कितीतरी वेगवान
डायल 112 सेवा राज्यात व्यापक स्वरूपात सुरू करण्यात आली तेव्हा शहरी भागात 15 मिनिटांच्या आत, तर ग्रामीण भागात 20 मिनिटांच्या आत पोलीस प्रतिसाद पोहोचविण्याचे उद्दिष्ट सांगण्यात आले होते.
मात्र बारामती उपविभागातील उपलब्ध ताज्या आकडेवारीकडे पाहिल्यास बहुतांश पोलीस ठाण्यांनी हा कालावधी अनेक पटींनी कमी केला असल्याचे स्पष्ट होते.
बारामती तालुका पोलीस ठाणे — 3 मिनिटे 01 सेकंद
माळेगाव पोलीस ठाणे — 3 मिनिटे 22 सेकंद
बारामती शहर पोलीस ठाणे — 3 मिनिटे 36 सेकंद
सुपा पोलीस ठाणे — 4 मिनिटे 40 सेकंद
वडगाव निंबाळकर पोलीस ठाणे — 5 मिनिटे 15 सेकंद
म्हणजे अनेक ठिकाणी नागरिकाने 112 वर मदत मागितल्यानंतर अवघ्या तीन ते पाच मिनिटांच्या सरासरी वेळेत पोलीस प्रतिसाद मिळत आहे.
विशेष उल्लेखनीय बाब म्हणजे, जुलै 2026 च्या उपलब्ध राज्यस्तरीय आकडेवारीत महाराष्ट्रातील आघाडीच्या पोलीस घटकांचे सरासरी प्रतिसाद वेळ अनुक्रमे सांगली 4 मिनिटे 11 सेकंद, कोल्हापूर 4 मिनिटे 15 सेकंद आणि सातारा 4 मिनिटे 27 सेकंद अशी नोंदविण्यात आली होती.
त्या पार्श्वभूमीवर बारामती उपविभागातील अनेक पोलीस ठाण्यांचा 3 ते 5 मिनिटांच्या आसपासचा सरासरी प्रतिसाद हा निश्चितच कौतुकास्पद असून स्थानिक स्तरावरील अत्यंत प्रभावी प्रतिसाद व्यवस्थेचे निदर्शक आहे.
बारामती शहर — 521 कॉल, प्रत्येक कॉलवर कार्यवाही
बारामती उपविभागात सर्वाधिक आपत्कालीन कॉलचा भार बारामती शहर पोलीस ठाण्यावर होता.
दोन महिन्यांत बारामती शहर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीतून तब्बल 521 कॉल डायल 112 वर प्राप्त झाले. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात कॉल प्राप्त होऊनही प्रत्येक कॉलवर कार्यवाही करण्यात आली आणि सरासरी प्रतिसाद वेळ केवळ 3 मिनिटे 36 सेकंद राखण्यात आली.
शहरी वाहतूक, गर्दी, बाजारपेठ, विविध संवेदनशील ठिकाणे आणि मोठे कार्यक्षेत्र यांचा विचार करता ही कामगिरी विशेष उल्लेखनीय आहे.
112 म्हणजे केवळ घटनास्थळी पोहोचणे नाही — आवश्यक तेथे कायदेशीर कारवाईही
बारामती उपविभागातील पोलिसांनी डायल 112 कडे केवळ “कॉल अटेंड करण्याची व्यवस्था” म्हणून पाहिलेले नाही.
प्राप्त कॉलच्या स्वरूपानुसार घटनास्थळी परिस्थितीचे गांभीर्य तपासणे, संबंधितांना मदत करणे, वाद किंवा संभाव्य अनुचित प्रकारावर तातडीने नियंत्रण मिळविणे आणि दखलपात्र अथवा अदखलपात्र स्वरूपाचे प्रकरण आढळल्यास कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करणे, अशा संपूर्ण प्रतिसाद पद्धतीने काम करण्यात आले.
त्यामुळेच या दोन महिन्यांच्या कालावधीत डायल 112 वर प्राप्त झालेल्या कॉलच्या अनुषंगाने 27 अदखलपात्र गुन्ह्यांची (NC) नोंद करण्यात आली, तर 5 प्रकरणांत गुन्हे दाखल करण्यात आले.
यातून “फोन स्वीकारला” एवढ्यावर कार्यवाही थांबत नसून, नागरिकाला प्रत्यक्ष मदत मिळेपर्यंत आणि आवश्यक असल्यास कायदेशीर कार्यवाही होईपर्यंत पोलीस यंत्रणा काम करते, हे अधोरेखित होते.
SDPO चैतन्य कदम यांच्या मार्गदर्शनाखाली एकसंध ‘रिस्पॉन्स सिस्टीम’
बारामती उपविभागातील ही कामगिरी एखाद्या एकट्या पोलीस ठाण्यापुरती मर्यादित नसून संपूर्ण उपविभागाने एक संघ म्हणून केलेल्या नियोजनबद्ध कामाचे फलित आहे.
मा. पोलीस अधीक्षक, पुणे ग्रामीण श्री. संदीप सिंह गिल, मा. अपर पोलीस अधीक्षक श्री. गणेश बिरादार यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि उपविभागीय पोलीस अधिकारी, बारामती श्री. चैतन्य कदम यांच्या प्रत्यक्ष नियंत्रण व सातत्यपूर्ण मार्गदर्शनाखाली बारामती उपविभागातील सर्व पोलीस ठाण्यांकडून डायल 112 प्रतिसाद व्यवस्थेला विशेष प्राधान्य दिले जात आहे.
प्राप्त कॉलची तत्काळ दखल, उपलब्ध आणि सर्वात जवळील पोलीस पथकाला माहिती, घटनास्थळाकडे तातडीने रवाना होणे, परिस्थितीनुसार संबंधित पोलीस ठाण्याशी समन्वय आणि आवश्यक कायदेशीर कार्यवाही अशा पद्धतीने वेळेशी स्पर्धा करणारी व्यावसायिक पोलीस प्रतिसाद यंत्रणा विकसित करण्यात आली आहे.
अधिकारी, पोलीस अंमलदार, पेट्रोलिंग पथके, डायल 112 प्रतिसाद पथके आणि पोलीस ठाण्यांमधील समन्वय यामुळेच एवढ्या मोठ्या संख्येने आलेल्या कॉलवर 100 टक्के कार्यवाही करणे शक्य झाले आहे.
“कॉल आला म्हणजे मदत निघालीच पाहिजे”
महाराष्ट्र पोलीस दलाच्या अधिकृत ध्येयामध्येही “संकटात असलेल्या नागरिकांच्या प्रत्येक हाकेला त्वरीत व आत्मीयतेने प्रतिसाद देऊ” अशी भूमिका स्पष्टपणे अधोरेखित करण्यात आली आहे.
बारामती उपविभागातील डायल 112 ची कामगिरी याच भूमिकेचे प्रत्यक्ष उदाहरण ठरत आहे.
नागरिकाने संकटाच्या क्षणी केलेला एक फोन…
नियंत्रण यंत्रणेकडून मिळालेला संदेश…
क्षणाचाही विलंब न करता निघालेले पोलीस पथक…
आणि काही मिनिटांत नागरिकाच्या मदतीला उभा राहिलेला पोलीस कर्मचारी…
हीच डायल 112 ची खरी ताकद आहे.
आज बारामती उपविभागात 1,005 कॉलवर 100 टक्के कार्यवाही, बारामती शहरात सर्वाधिक 521 कॉल हाताळूनही 3 मिनिटे 36 सेकंदांचा सरासरी प्रतिसाद, तर बारामती तालुका पोलीस ठाण्याने 3 मिनिटे 01 सेकंदाचा सरासरी प्रतिसाद राखणे ही केवळ आकडेवारी नसून नागरिकांच्या विश्वासाला पोलीस दलाने दिलेले कृतीतून उत्तर आहे.
संकटात फक्त तीन अंक लक्षात ठेवा — 112
अपघात असो, मारामारी किंवा गंभीर वाद असो, महिला अथवा बालकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न असो, जीवितास धोका असो किंवा तातडीच्या पोलीस मदतीची गरज असो — नागरिकांनी घाबरून न जाता 112 वर संपर्क साधावा.
मात्र ही आपत्कालीन सेवा असल्याने नागरिकांनी तिचा जबाबदारीने आणि वास्तविक आपत्कालीन परिस्थितीतच वापर करावा. भारत सरकारच्या ERSS पोर्टलवरही 112 ही आपत्कालीन सुविधा असून तिचा काळजीपूर्वक वापर करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
“तुमचा कॉल आमच्यासाठी केवळ एक क्रमांक नाही; संकटात असलेल्या नागरिकापर्यंत शक्य तितक्या कमी वेळेत पोहोचण्याची ती जबाबदारी आहे.”
बारामती उपविभाग, पुणे ग्रामीण पोलीस